Năm 2019, tôi lấy một nhà 57m2 ở phường Phú Hữu, là một kỹ sư xây dựng. Tôi tưởng việc nhẹ nhàng, ai dè căn đó khiến tôi bị ám ảnh đến mức phải nghỉ 3 tháng không dám nhận việc. Nghe thì phi lý, nhưng tôi sẽ kể cho bạn nghe vì đâu một diện tích bé tí lại đủ sức đánh gục một người thợ có 15 năm trong nghề. Thật sự, đó là cú sốc đắt giá nhất trong sự nghiệp của tôi. Câu chuyện này không chỉ về nội thất, mà nó còn bài học về trách nhiệm mà tôi cần gửi gắm đến những ai đang tính bắt tay vào #keyword#.
Căn hộ càng nhỏ càng dễ lộ tay nghề
Tôi từng nghĩ làm biệt thự 300m2 mới khó, chứ chung cư nhỏ thì chỉ cần đo đạc sơ sơ rồi ráp vào là xong. Sai lầm to. Căn hộ 57m2 càng nhỏ, sai lệch hiện ra rất rõ. Tôi còn nhớ như in vụ phòng bếp chỉ rộng 12m2. Tôi tự tin đo tủ dưới sai 2cm so với bản vẽ, ngỡ rằng 2cm ấy không đáng kể. Vậy mà khi lắp mặt đá vào, khe hở hiện ra ở chỗ nối tủ và tường, trông như một vết nứt trên bề mặt một người phụ nữ đẹp. Đó chưa phải là tất cả, toilet rộng 4m2 còn tệ hơn nữa. Tôi cho thợ ốp gạch mảng tường cạnh bồn cầu nhưng quên mất phải chừa một lỗ thoát nước cho vòi xịt. Hậu quả là phải đục mảng gạch vừa dán ra để khoan lỗ lại. Tốn thêm 3 ngày công và 2 triệu tiền gạch. Nghe có vẻ bé xíu, nhưng với chung cư, từng milimet đều là ranh giới giữa thợ lành nghề và thợ cẩu thả. Chính lúc đó tôi ngộ ra một điều: căn hộ nhỏ không tha thứ bất kỳ sai số nào.
Chủ nhà là kỹ sư, mọi thứ đều phải chứng minh
Thứ khiến tôi áp lực nhất không phải là kỹ thuật, mà chính là ông chủ nhà vốn là kỹ sư xây dựng. Cứ mỗi lần nghiệm thu, anh ta chẳng bao giờ chỉ nhìn vẻ bề ngoài, mà cẩn thận lật từng cánh tủ, sờ từng mối nối, thậm chí dùng thước kẹp đo khe hở giữa các cánh cửa hai cánh tủ. Có lần, ông ấy chỉ vào mối nối keo ở cạnh bàn bếp và hỏi tôi vì sao tôi lại dùng loại keo silicon màu trắng thay vì màu trong suốt. Tôi ấp úng không trả lời được vì đơn giản tôi theo thói quen, chứ chẳng hề tự hỏi vì sao. Anh ta giải thích rằng keo trắng rất dễ bị ố vàng chỉ sau 6 tháng dưới ánh nắng, và keo trong suốt bền hơn nhiều. Tôi đứng hình vì ngượng chín người. Chẳng buổi nghiệm thu nào diễn ra mà không có một cuộc tranh luận. Chuyện chọn tấm ốp bếp bằng nhựa PVC so với loại compact khiến tôi phải gọi điện cho nhà cung cấp để hỏi cho rõ ràng thông số chịu nhiệt. Kinh nghiệm tôi đúc kết sau những lần như thế là chớ dại biện minh khi không có bằng chứng. Người ta là kỹ sư thì họ sẽ cần lý lẽ và con số chứ không phải những lời hứa suông suông của thợ. Từ dạo đó, trước mỗi buổi nghiệm thu, tôi soạn sẵn một xấp tài liệu gồm thông số kỹ thuật, giấy chứng nhận chất lượng của từng loại vật tư để mà đưa ra khi bị hỏi.
Trọn gói không chỉ là gom vật tư, mà là gom trách nhiệm
Cú sốc lớn nhất trong căn hộ đó không đến từ kỹ thuật, mà đến từ sự tự ý của tôi trong khâu thiết kế cánh cửa lùa phòng ngủ phụ. Thiết kế ban đầu ghi rõ cửa lùa hai cánh bằng gỗ công nghiệp MFC. Tôi nghĩ rằng dùng loại cửa kính cường lực sẽ hiện đại hơn, mà không cần bàn bạc chủ nhà vì tưởng đó là cải tiến. Kết quả thì sao? cửa mới lắp xong, nhìn cũng đẹp, nhưng ông chủ nhà chỉ liếc qua lập tức gọi tôi lên và nói một câu làm tôi lạnh sống lưng: “Ai cho anh tự ý thay đổi bản vẽ khi chưa có chữ ký của tôi ở đây?”. Tôi giải thích rằng nó đẹp hơn, nhưng anh ta chỉ hỏi ngược lại: “Đẹp với anh hay đẹp theo mắt tôi?”. Cuối cùng, tôi đành phải đập bỏ cánh cửa kính vừa mới lắp và làm lại y như bản vẽ gốc. Tiền kính, tiền phụ kiện đều mất trắng. Tôi học được bài học nhớ đời: gói dịch vụ trọn gói không phải là tôi được quyền tự tung tự tác. Trọn gói nghĩa là tôi chịu trách nhiệm từ khâu vật tư đến khâu thi công, nhưng bất kỳ sự thay đổi nào đều cần phải được sự đồng ý của gia chủ. Kể từ lần đó, trước khi ký bất kỳ hợp đồng nào cho những căn hộ tương tự, tôi bắt buộc lập một bảng check liệt kê 40 hạng mục bao gồm phần thô, điện nước, ốp lát, tủ bếp, trần thạch cao, hệ thống cửa và sơn bả, để chủ nhà ký tên vào từng hạng mục trước khi tôi động thủ. Việc này nghe có vẻ rườm rà, nhưng nó đã cứu tôi khỏi vô số rắc rối về sau.
Cái giá của sự qua loa là 3 tháng trắng tay
Bây giờ ngồi tính lại, tôi mới giật mình cái giá của sự cẩu thả đắt đến mức nào trong căn hộ đó. Tiền vật tư phải bỏ đi khoảng 12 triệu, gồm gạch phải đục, phần cửa kính hỏng, keo dán, phụ kiện lãng phí hết. Riêng tiền công làm lại ngốn 8 triệu vì phải gọi thêm hai thợ phụ để đẩy nhanh tiến độ. Nhưng thứ tốn kém nhất không phải là tiền. Đó là 3 tháng trời tôi từ chối nhận bất kỳ việc nào, vì lúc nào cũng ám ảnh cảnh ông chủ nhà soi từng khe hở, từng mối nối mà tôi không tài nào giải thích nổi. Tôi từ chối hai hợp đồng khác trị giá 80 triệu trong khoảng thời gian đó vì tôi sợ hãi, sợ làm hỏng việc. Tổng thiệt hại, không dưới 100 triệu cả tiền trực tiếp lẫn tiền cơ hội. Thế nhưng thứ tôi nhận lại lớn hơn nhiều chính là một danh sách 5 điều tôi không bao giờ lặp lại. Thứ nhất, không bao giờ đo bừa, phải dùng thước laser và đo đi đo lại ít nhất 3 lần trước khi cắt. Hai là, không tự ý đổi vật liệu khi chưa hỏi chủ nhà, kể cả khi ý đó có hay ho đến đâu. thi công nội thất chung cư trọn gói là, phải ghi biên bản cho từng hạng mục thi công để làm căn cứ khi có tranh chấp. Bốn là, học cách nói “tôi không biết” sau đó đi tìm hiểu, đừng giả vờ biết tuốt khi không chắc chắn. Cuối cùng, chớ bao giờ xem thường chủ nhà có biết gì về xây dựng hay không. Bây giờ, mỗi lần nhận bất kỳ căn hộ nào, tôi tự nhắc mình câu đó: “Nhà càng nhỏ thì trách nhiệm càng phải lớn”. Nếu bạn đang định sửa nhà, hãy nhớ đừng chọn thợ chỉ vì giá rẻ, mà hãy tìm người dám chịu trách nhiệm từng li từng tí. Bởi vì, suy cho cùng, thứ làm nên một căn nhà đâu phải chỉ là vật liệu đắt tiền, mà là sự cẩn trọng của người thợ trong từng đường cắt.